- Georgetown University, Department of Spanish & Portuguese, Department MemberHispanic Society of America, Manuscritos Raros, Department Member, and 4 moreadd
- Edición de textos medievais, Lingua e Literatura medieval, Historia da Lingua / Lingüística Histórica, Paleografía e Codicoloxía, Codicology of medieval manuscripts, Codicology, and 26 morePaleografia, Medieval History, Historiography, Medieval Literature, Paleography, Historiografía, Philology, Medieval philology, Alfonso X el Sabio, Lingüística Histórica, Trojan War, Galego, General Estoria, Literatura galega, Trojan legend in the Middle Ages, Trojan Myth, Escriptología, Paleografía, Historia Troiana Daretis Frigii, Novos fragmentos de textos xurídicos medievais galegos, Tróia (Portugal), Historia Troyana Bilingüe, Catchwords and Signatures, Medieval Studies, Medieval Iberian History, and Historia de la lengua españolaedit
- Research fellow (PDI Juan de la Cierva) - Universidad de Alcalá (Madrid, Spain) - 2016-18 (3 years); Research fellow ... moreResearch fellow (PDI Juan de la Cierva) - Universidad de Alcalá (Madrid, Spain) - 2016-18 (3 years); Research fellow - Universidade de Santiago de Compostela (Galiza, Spain) - 2003-today; Language lecturer / Research fellow - Universidad Complutense de Madrid (Madrid, Spain) - 2011-14 (3 years); Visiting scholar - Georgetown University (Washington DC) - 2017 (6 months); Visiting researcher - University of California - Santa Barbara (California) - 2017 (5 weeks); Visiting researcher - Hispanic Society of America (New York) - 2016 (6 months); Visiting researcher - King's College London (London, UK) - 2016 (6 months); Visiting researcher - University of Birmingham (Birmingham, UK) - 2015-16 (8 months).
PhD Galician Philology (12/2013) - PhD extraordinary award, Universidade de Santiago de Compostela (Galiza, Spain); Degree in Hispanic Philology (2006), Universidade de Santiago de Compostela (Galiza, Spain); Degree in Galician Philology (2003), Universidade de Santiago de Compostela (Galiza, Spain)edit - Pedro Sánchez-Prieto Borja (Universidad de Alcalá), Harvey L. Sharrer (University of California - Santa Barbara), Paul Spence (King's College London), Michael Ferreira (Georgetown University), Aengus Ward (University of Birmingham), Xavier Varela Barreiro (Universidade de Santiago de Compostela), Ramón Mariño Paz (Universidade de Santiago de Compostela), Carmen Mejía Ruiz (Universidad Complutense de Madrid)edit
Número especial 20 de Madrygal. Revista de Estudios Gallegos (UCM). Selección de artigos, arbitrados por pares externos, derivados do Congreso 2015 da Asociación Internacional de Estudos Galegos (AIEG).
Research Interests:
Primeiro monográfico da revista Madrygal (Núm. Especial 18). Estudos diversos, arbitrados por pares, sobre identidade, alteridade e exilio na literatura galega: séculos XIX-XXI, literatura galega comparada e de conxunto, exilio e... more
Primeiro monográfico da revista Madrygal (Núm. Especial 18). Estudos diversos, arbitrados por pares, sobre identidade, alteridade e exilio na literatura galega: séculos XIX-XXI, literatura galega comparada e de conxunto, exilio e recuperación da memoria histórica, literatura galega en Madrid, editoriais e prensa na Galiza do interior e do exterior, identidade feminina e estudos de xénero, industrias culturais galegas: arte, música, escenografía e cinema.
Research Interests: Galician Studies, Galician Literature, Exile Literature, Memoria Historica, Estudios de Género, and 18 moreGalician literature and cinema, Memoria Histórica, Identity and Alterity, Identidad, Feminismo y Masculinidades, Literatura Comparada, Literatura Comparada (Comparative Literature), Spanish Republican Exile, Alteridade, Galicia, Literatura galega, Industrias Culturales, Industrias Culturais, Escenografia, Musica Galega, Cinema Galego, Literatura Galega: Identidade, Música gallega a Literatura Galega Contemporánea
Nesta Tese de Doutoramento preséntase unha abordaxe histórico-filolóxica e unha nova edición da Historia Troiana, un manuscrito facticio galego-castelán da segunda metade do século XIV custodiado na Biblioteca Menéndez Pelayo de Santander... more
Nesta Tese de Doutoramento preséntase unha abordaxe histórico-filolóxica e unha nova edición da Historia Troiana, un manuscrito facticio galego-castelán da segunda metade do século XIV custodiado na Biblioteca Menéndez Pelayo de Santander (ms. 558). No primeiro capítulo (pp. 1-60) analízase a evolución da materia de Troia, desde as súas orixes até a súa difusión no Medievo europeo e a súa recepción nas letras peninsulares baixomedievais. Nos dous seguintes capítulos póñense de relevo os diferentes indicios internos (codicolóxicos, paleográficos, lingüísticos, estilísticos) que, conxugados coas evidencias fornecidas pola historia externa do manuscrito (padroado, intencionalidade, fortuna, procedencia, etc.), xustificaron o acoutamento da Historia Troiana nun tempo e nun espazo xeográfico e cultural concretos para cada un dos estadios redaccionais da obra: o proxecto editorial orixinario de Pedro I (Sevilla, ca. 1367-1369) e a súa recuperación e transformación no círculo nobiliario dos Andrade (rexión noroccidental de Galiza, ca. 1369-1372). No capítulo II (pp. 63-115) estúdanse os indicios internos que permiten achar as coordenadas espazo-temporais nas que se orixinou o testemuño primixenio e o facticio galego-castelán. No capítulo III (pp. 117-139) aproximámonos á xénese autorial, padroado, intencionalidade, fortuna e vicisitudes que definen o percorrido da Historia Troiana desde as súas orixes na corte sevillana de Pedro I, pasando pola súa incorporación ao patrimonio bibliográfico da Casa de Astorga-Altamira (séculos XV-XVI), até chegarmos á súa reaparición no obradoiro do libreiro madrileño Gabriel Sánchez (segunda metade do século XIX) e a súa posterior adquisición por Marcelino Menéndez Pelayo. No capítulo IV (pp. 141-175) estúdanse as fontes empregadas para a compilación troiana de Pedro I, composta por dúas tradicións textuais ben coñecidas na época: a prosificación peninsular do Roman de Troie (séculos XII-XIII), transmitida pola Crónica Troyana de Afonso XI (1350), e a compilación troiana de Afonso X (segunda metade do século XIII) que, posteriormente, se integraría nas tres primeiras partes da General Estoria. Doutra banda, a través da comparanza con outros manuscritos vinculados á Historia Troiana (especialmente BNE ms. 10.146), estabeleceuse unha filiación do texto tendo en conta os outros testemuños troianos coetáneos. No capítulo V (pp. 177-433) ofrécese un estudo arqueolóxico exhaustivo dos caracteres externos e internos do manuscrito (composición material, planificación e configuración da páxina, escritura, tintas, signos ou evidencias de corrección, elementos referenciais de identificación, organización e compartimentación do texto, decoración, ilustración, encadernación, etc.) que permitiu confirmar algunhas conxecturas relativas ao estadio redaccional do manuscrito e á súa filiación textual. Pola súa banda, no capítulo VI (pp. 435-529) ofrécese unha análise grafemática da Historia Troiana, tanto da sección castelá como da galega, que permitiu xustificar, en boa medida, os criterios de presentación gráfica incluídos no capítulo VIII (pp. 1299-1372). Por último, preséntase a transcrición paleográfica do texto e das notas marxinais (capítulo VII, CDrom pp. 645-1295) e a edición crítica e anotada da obra (capítulo VIII, pp. 1375-1923), acompañadas dunha reprodución fotográfica íntegra do manuscrito (CDrom)
Research Interests: Philology, Medieval Literature, Medieval History, Romance philology, Historiography, and 20 morePaleography, Codicology, Medieval philology, Filología, Alfonso X el Sabio, Philology, Codicology, Critical Edition, Paleografia, General Estoria, Literatura galega, Tróia (Portugal), Filología Hispánica, Historiografía, Paleografía e Codicoloxía, Historia Troiana Daretis Frigii, Galego, Trojan legend in the Middle Ages, Novos fragmentos de textos xurídicos medievais galegos, Trojan War, Filoloxía Galega, and Trojan Myth
Esta obra recolle a edición da documentación medieval pertencente ao período fundacional e de esplendor económico (sécs. IX-XIII) do mosteiro beneditino de Santo Estevo de Chouzán, un antigo cenobio situado na actual freguesía homónima... more
Esta obra recolle a edición da documentación medieval pertencente ao período fundacional e de esplendor económico (sécs. IX-XIII) do mosteiro beneditino de Santo Estevo de Chouzán, un antigo cenobio situado na actual freguesía homónima pertencente ao concello de Carballedo, na comarca de Chantada. O traballo achega ao historiador a colección diplomática, até o de agora inédita, vinculada aos primeiros catro séculos de vida deste mosteiro, convertido en priorado a partir de 1499 coa súa anexión a San Paio de Antealtares. Ao mesmo tempo, ponse á disposición aos historiadores da lingua unha masa textual adecuadamente disposta para o seu aproveitamento escriptolingüístico. Por último, a reflexión ecdótica contida nesta obra pretende achegar ao público interesado unha descrición razoada de todos aqueles feitos gráficos conflitivos á hora de editar fontes documentais antigas, acompañada dunha proposta de presentación crítica tendente á interdisciplinariedade entre as ciencias historiográficas, a historia e a filoloxía
Research Interests:
En este artículo estudiamos la residual apócope extrema de los textos gallegos medievales en el contexto del tratamiento dado en esta lengua a las vocales átonas en posición final de palabra. En la senda abierta por García de Diego en... more
En este artículo estudiamos la residual apócope extrema de los textos gallegos medievales en el contexto del tratamiento dado en esta lengua a las vocales átonas en posición final de palabra. En la senda abierta por García de Diego en 1909, luego ampliada por trabajos publicados en la década de 1980, se ha venido diciendo hasta ahora que la llamada “apócope extrema” fue un fenómeno raro en la lengua gallega medieval, con la excepción de la que presuntamente aparecería en determinados textos, casi todos traducciones de obras en prosa del siglo xiv. Con el exhaustivo escrutinio que de estos casos hacemos en nuestro trabajo queremos demostrar que estas reservas son injustificadas y
que se puede afirmar, ya sin restricciones, que el gallego medieval fue una lengua que
vivió casi por completo ajena a esta innovación lingüística.
---
In this paper, we study the residual “extreme apocope” in medieval Galician texts in
the context of the development of unstressed vowels in word-final position in this language.
Following the line of thought initiated by García de Diego in 1909, later developed
in works published in the 1980’s, it has consistently been said that the so called
“extreme apocope” was a rare phenomenon in Medieval Galician, with the exception of
the type that supposedly appeared in certain texts, most of them translations of prose
works of the 14th century. Through the exhaustive scrutiny that these cases have been
subjected to in our work, we wish to show that this reservation is not justified and that it
can be stated beyond any doubt that Medieval Galician was almost completely unaffected
by this linguistic innovation.
que se puede afirmar, ya sin restricciones, que el gallego medieval fue una lengua que
vivió casi por completo ajena a esta innovación lingüística.
---
In this paper, we study the residual “extreme apocope” in medieval Galician texts in
the context of the development of unstressed vowels in word-final position in this language.
Following the line of thought initiated by García de Diego in 1909, later developed
in works published in the 1980’s, it has consistently been said that the so called
“extreme apocope” was a rare phenomenon in Medieval Galician, with the exception of
the type that supposedly appeared in certain texts, most of them translations of prose
works of the 14th century. Through the exhaustive scrutiny that these cases have been
subjected to in our work, we wish to show that this reservation is not justified and that it
can be stated beyond any doubt that Medieval Galician was almost completely unaffected
by this linguistic innovation.
Research Interests: Diachronic Linguistics (Or Historical Linguistics), Historical Linguistics, Galician Studies, Comparative Linguistics, Galician language, and 10 moreLingüística Histórica, Linguística Histórica, Historia da Lingua / Lingüística Histórica, Galego, Lengua gallega, Galician-Portuguese Language, Filologia Galego-portoghese, Apocope, Estudos Galegos a Prosa medieval galego-portuguesa
This article reflects on the crucial role played by the Lima-Seixas couple in the transmission of the medieval Galician literary production between the 14th and 15th centuries. Specifically, it analyzes the vital path of Joana Vasquez das... more
This article reflects on the crucial role played by the Lima-Seixas couple in the transmission of the medieval Galician literary production between the 14th and 15th centuries. Specifically, it analyzes the vital path of Joana Vasquez das Seixas and her husband Fernan Eanes de Lima II in the last decades of the 14th century and their cultural dimension as receptors, owners, and transmitters of two important literary works made at the beginning of this century in the noble domain of Lima: the so-called Crónica xeral galega (composed mainly of the translation of the Estoria de España and the Crónica de Castilla) and the Livro de Tristam. The figure of Mrs. Joana das Seixas, as well as the countess Isabel de Castro, who competed for the control of Chantada’s jurisdictional lordship, are fundamental to understand the transmission of these works from the old Lima-Batisela court to the House of Lemos.
----
Neste artigo reflexiónase sobre o importante papel que o casal Lima-Seixas xogou na transmisión da produción literaria galega medieval a cabalo dos sécs. XIV e XV. Concretamente, analízase o percurso vital da chantadina Joana Vasquez das Seixas e do seu marido Fernan Eanes de Lima II nas últimas décadas do Trescentos e a súa dimensión cultural como receptores, posuidores e transmisores de dúas importantes obras confeccionadas a comezos desta centuria no ámbito señorial dos Lima: a chamada Crónica xeral galega (composta principalmente pola tradución da Estoria de España e da Crónica de Castilla) e o Livro de Tristam. A figura de dona Joana das Seixas, así como a da condesa dona Isabel de Castro, coa que rivalizou polo control do señorío xurisdicional de Chantada, revélanse fundamentais para comprender a transmisión destas obras desde os antigos Lima-Batisela até os medios nobiliarios da Casa de Lemos.
----
Neste artigo reflexiónase sobre o importante papel que o casal Lima-Seixas xogou na transmisión da produción literaria galega medieval a cabalo dos sécs. XIV e XV. Concretamente, analízase o percurso vital da chantadina Joana Vasquez das Seixas e do seu marido Fernan Eanes de Lima II nas últimas décadas do Trescentos e a súa dimensión cultural como receptores, posuidores e transmisores de dúas importantes obras confeccionadas a comezos desta centuria no ámbito señorial dos Lima: a chamada Crónica xeral galega (composta principalmente pola tradución da Estoria de España e da Crónica de Castilla) e o Livro de Tristam. A figura de dona Joana das Seixas, así como a da condesa dona Isabel de Castro, coa que rivalizou polo control do señorío xurisdicional de Chantada, revélanse fundamentais para comprender a transmisión destas obras desde os antigos Lima-Batisela até os medios nobiliarios da Casa de Lemos.
Research Interests:
This paper presents a new Castillian testimony of the Alphonsine Estoria de las Bretañas, copied in a factitious codex of the 14th and 15th centuries (BNE ms. 10146) that transmits, among other works, the Historia troyana polimétrica. It... more
This paper presents a new Castillian testimony of the Alphonsine Estoria de las Bretañas, copied in a factitious codex of the 14th and 15th centuries (BNE ms. 10146) that transmits, among other works, the Historia troyana polimétrica. It is a fragment of the Estoria de Bruto (Historia regum Britanniae §§ 6-14) added to the Historia troyana of Peter of Castile (ca. 1365-69). Its wording seems to date back to an Alphonsine work notebook based on the First variant version – perhaps through a French interposed compendium. In addition to a text editing, we provide a comparative analysis with the General estoria and the well-known Latin (the vulgate and the version variant) and French (Roman de Brut and Estoire de Brutus) sources.
----
Se presenta en este ensayo un nuevo testimonio castellano de la Estoria de las Bretañas alfonsí, copiado en un códice facticio de los ss. XIV y XV (BNE ms. 10146) que transmite, entre otras obras, la Historia troyana polimétrica. Se trata de un fragmento de la Estoria de Bruto (Historia regum Britanniae §§ 6-14), incorporada a la Historia troyana de Pedro I (ca. 1365-69), cuya redacción parece remontar a un cuaderno de trabajo alfonsí basado en la Primera versión variante, quizás conocida a través de un compendio francés interpuesto. Se ofrece una edición del texto así como un análisis comparativo con la General estoria y las fuentes latinas –la vulgata y la variante– y francesas –el Roman de Brut y la Estoire de Brutus– conocidas.
----
Se presenta en este ensayo un nuevo testimonio castellano de la Estoria de las Bretañas alfonsí, copiado en un códice facticio de los ss. XIV y XV (BNE ms. 10146) que transmite, entre otras obras, la Historia troyana polimétrica. Se trata de un fragmento de la Estoria de Bruto (Historia regum Britanniae §§ 6-14), incorporada a la Historia troyana de Pedro I (ca. 1365-69), cuya redacción parece remontar a un cuaderno de trabajo alfonsí basado en la Primera versión variante, quizás conocida a través de un compendio francés interpuesto. Se ofrece una edición del texto así como un análisis comparativo con la General estoria y las fuentes latinas –la vulgata y la variante– y francesas –el Roman de Brut y la Estoire de Brutus– conocidas.
Research Interests: Medieval vernacular translations (volgarizzamenti), Alfonso X el Sabio, Alfonso X of Castille, Arthurian Legend, Medieval Translation, and 15 moreGeneral Estoria, Alfonso X, Arthurian Literature, Roman de Brut, Matière de Bretagne; Matter of Britain, Historia Regum Britanniae, The Matter of Britain, Brutus of Troy, Matter of Britain, Traducciones Medievales, Variant Version, Histoire Ancienne jusqu'à César, Taller alfonsí, Materia de Bretaña, and materia artúrica
Breve revisão da obra e consciência linguística de Ricardo Carvalho Calero
Research Interests:
Resumen: Este artículo ofrece un estudio arqueológico del manuscrito HC397/573 de la Hispanic Society of America (Nueva York), que transmite una versión mixta de la Primera partida y del Setenario de Alfonso X. El examen codicológico,... more
Resumen: Este artículo ofrece un estudio arqueológico del manuscrito HC397/573 de la Hispanic Society of America (Nueva York), que transmite una versión mixta de la Primera partida y del Setenario de Alfonso X. El examen codicológico, paleográfico y escripto-lingüístico nos permite inferir el marco cronológico, geográfico y sociocultural (Corona de Aragón, segunda mitad del siglo XIV) en el que se pudo haber gestado este particular testimonio.
Abstract: This article offers an archaeological study of the manuscript HC397/573 of the Hispanic Society of America (New York), which transmits a mixed version of the Primera partida and the Setenario of Alfonso X. The codicological, paleographic and scriptolinguistic exam allows us to infer the chronological , geographic and sociocultural frame (Crown of Aragon, the second half of the 14th century) in which this particular testimony could have been created.
Abstract: This article offers an archaeological study of the manuscript HC397/573 of the Hispanic Society of America (New York), which transmits a mixed version of the Primera partida and the Setenario of Alfonso X. The codicological, paleographic and scriptolinguistic exam allows us to infer the chronological , geographic and sociocultural frame (Crown of Aragon, the second half of the 14th century) in which this particular testimony could have been created.
Research Interests:
The studies of Galician historical linguistics have good health at present, and there is a large group of researchers that, from places and countries very distant to each other, participate in its development. In this article, the... more
The studies of Galician historical linguistics have good health at present, and there is a large group of researchers that, from places and countries very distant to each other, participate in its development. In this article, the authors offer a brief overview of the recent contributions to this philological discipline, focusing mainly on bibliographic production, research resources accessible on the Internet, on-going research projects and meetings and scientific events focused on this area of Galician linguistics.
---
Os estudos de lingüística histórica galega gozan de boa saúde na actualidade e é numeroso o grupo de investigadores que, desde lugares e países moi distantes entre si, participan no seu desenvolvemento. Neste artigo os autores ofrecen unha breve panorámica das achegas recentes a esta disciplina filolóxica, focando o obxectivo principalmente na produción bibliográfica, nos recursos de investigación accesibles na Internet, nos proxectos de investigación en andamento e nos encontros e eventos científicos centrados nesta área da lingüística galega.
---
Os estudos de lingüística histórica galega gozan de boa saúde na actualidade e é numeroso o grupo de investigadores que, desde lugares e países moi distantes entre si, participan no seu desenvolvemento. Neste artigo os autores ofrecen unha breve panorámica das achegas recentes a esta disciplina filolóxica, focando o obxectivo principalmente na produción bibliográfica, nos recursos de investigación accesibles na Internet, nos proxectos de investigación en andamento e nos encontros e eventos científicos centrados nesta área da lingüística galega.
Research Interests: Galician Studies, Galician language, Lingüística Histórica, Linguística Histórica, Galician historiography, and 10 moreHistoria da Lingua / Lingüística Histórica, Galego, Galician-Portuguese Language, Historia de la lengua, Gallego, Historiografía lingüística, Historiografia Linguística, Gramática Histórica, Estudos Galegos, Linguística Portuguesa Histórica, lingüística histórica galega a gramática histórica galega
A nivel xeral a penetración masiva do castelán na documentación da Galiza medieval non se produciu ata a ultima década do século XV e a primeira década do XVI. Foi consecuencia da aplicación da ideoloxía homoxeneizadora imposta de forma... more
A nivel xeral a penetración masiva do castelán na documentación da Galiza medieval non se produciu ata a ultima década do século XV e a primeira década do XVI. Foi consecuencia da aplicación da ideoloxía homoxeneizadora imposta de forma implacable polos Reis Católicos na implantación do novo estado centralizado. Poren nalgunhas esferas da estrutura político‑administrativa adiantouse considerablemente este proceso pola importancia que en tales esferas tiña o poder rexio, abertamente favorable a periodización do castelán fronte as outras linguas dos seus reinos, xa desde os tempos de Fernando III e, de forma moi especial, de Afonso X (Mariño 1998: 179‑194; Monteagudo 1999: 127‑135; Freixeiro Mato 2010). De entre estas esferas foi a do aparato da xustiza a que desde mais antigo e con resultados mais patentes foi abrindo ese camiño e marcando a pauta que case tres séculos despois acabaría impoñéndose, nesa altura xa moi aceleradamente, no conxunto dos ámbitos de escrita da sociedade galega. Neste capitulo facemos un estudo sociolingüístico demorado da presenza do galego‑portugués e do castelán na documentación xudicial recollida na colección documental da catedral de Lugo no século XV (Portela 2005). Con el queremos contribuír a unha lina de pescuda que precisa moita atención e na que, malia ser inaugurada na fase inicial do desenvolvemento da moderna lingüística galega -década dos 80- e presentar un atractivo evidente, foron contadas as contribucións que desde aquela foron aparecendo. Situámonos, pois, no ronsel de traballos como os de Monteagudo (1985, 1994), Alonso Pequeno / Vázquez Bertomeu (2001) ou Cabana Outeiro (2006), centrados de preferencia na produción documental da catedral ou das terras de Santiago, e sobre todo en Lorenzo (2004), que abrangue todo o territorio e o dobre transito latín > romance e galego > castelán. Coa nosa achega queremos ampliar a outras terras e institucións a colleita de información elaborada e estudada que permitira reconstruír a historia social da nosa lingua en tempos pretéritos.
Research Interests:
Na tradición de estudo do Livro de Tristam é comunmente aceptada como cronoloxía para o fragmento galego- portugués a segunda metade ou as últimas décadas do século XIV. Nas súas coordenadas xeográficas non se foi máis aló de situar a... more
Na tradición de estudo do Livro de Tristam é comunmente aceptada como cronoloxía para o fragmento galego- portugués a segunda metade ou as últimas décadas do século XIV. Nas súas coordenadas xeográficas non se foi máis aló de situar a copia do manuscrito en territorio galego (por oposición ao portugués). Centrando a atención neses dous eixos, os autores presentan neste artigo unha nova proposta cronolóxica e xeográfica apoiada en indicios de natureza lingüística, paleográfica e grafemática. Con estas novas precisións cronolóxicas adiantan a copia á primeira metade do século XIV e apuntan ao último terzo do século XIII como a época na que se realizou a tradución, do francés para o galego-portugués, do seu antecedente (moi probabelmente na corte portuguesa). As precisións xeográficas realizadas restrinxen a área xeográfica do copista á terra galega meridional de Toroño, na diocese de Tui.
----
En la tradición de estudio del Livro de Tristam, se acepta comúnmente como cronología para el fragmento gallego-portugués la segunda mitad o las últimas décadas del siglo XIV. En sus coordenadas geográficas no se fue más allá de situar la copia del manuscrito en territorio gallego (por oposición al portugués). Centrando la atención en estos dos ejes, los autores presentan en este artículo una nueva propuesta cronológica y geográfica respaldada por indicios de naturaleza lingüística, paleográfica y grafemática. Con estas nuevas precisiones cronológicas adelantan la copia a la primera mitad del siglo XIV y apuntan al último tercio del siglo XIII como la época en la que se realizó la traducción, del francés al gallego-portugués, de su antecedente (muy probablemente en la corte portuguesa). Las precisiones geográficas realizadas restringen el área geográfica del copista a la tierra gallega meridional de Toroño, en la diócesis de Tui.
---
In the study tradition of the Livro de Tristam it is commonly accepted that the Galician-Portuguese fragment belongs to the second half or to the last decades of the 14th century. Within its geographic coordinates, the studies did not go beyond in locating the copy of the manuscript in Galician territory (in opposition to the Portuguese one). By focusing our research on these two axes, the authors present in this paper a new chronological and geographic proposal supported by evidence of linguistic, paleographic and graphematic nature. These new chronological provisions place the copy into the first half of the 14th century and point out towards the last third of the 13th century as the period when the translation of its precedent was made, from French to Galician-Portuguese (very likely within the Portuguese Court). The geographic observations made narrow the geographic area of the copyist to the southern Galician land of Toroño, within the Tui diocese.
----
En la tradición de estudio del Livro de Tristam, se acepta comúnmente como cronología para el fragmento gallego-portugués la segunda mitad o las últimas décadas del siglo XIV. En sus coordenadas geográficas no se fue más allá de situar la copia del manuscrito en territorio gallego (por oposición al portugués). Centrando la atención en estos dos ejes, los autores presentan en este artículo una nueva propuesta cronológica y geográfica respaldada por indicios de naturaleza lingüística, paleográfica y grafemática. Con estas nuevas precisiones cronológicas adelantan la copia a la primera mitad del siglo XIV y apuntan al último tercio del siglo XIII como la época en la que se realizó la traducción, del francés al gallego-portugués, de su antecedente (muy probablemente en la corte portuguesa). Las precisiones geográficas realizadas restringen el área geográfica del copista a la tierra gallega meridional de Toroño, en la diócesis de Tui.
---
In the study tradition of the Livro de Tristam it is commonly accepted that the Galician-Portuguese fragment belongs to the second half or to the last decades of the 14th century. Within its geographic coordinates, the studies did not go beyond in locating the copy of the manuscript in Galician territory (in opposition to the Portuguese one). By focusing our research on these two axes, the authors present in this paper a new chronological and geographic proposal supported by evidence of linguistic, paleographic and graphematic nature. These new chronological provisions place the copy into the first half of the 14th century and point out towards the last third of the 13th century as the period when the translation of its precedent was made, from French to Galician-Portuguese (very likely within the Portuguese Court). The geographic observations made narrow the geographic area of the copyist to the southern Galician land of Toroño, within the Tui diocese.
Research Interests: Medieval Literature, Galician Studies, Medieval Studies, Arthurian Studies, Galician Literature, and 29 moreSpanish Paleography, Paleografia, The Tristan legend, Arthurian Romances, Galiza, Graphemics Grafematica Grafema Grapheme Written Language Scrittura Lettura Writing Reading Spelling Ortografia Orthography Iconicity Alphabet Alfabeto, Romanzo Arturiano, Arthurian Literature, Literatura artúrica, Mecenazgo cultural, Galician-Portuguese Language, Paleografía, Roman De Tristan En Prose, Galician-Portuguese languague, Filologia Galego-portoghese, Portugal E Galiza, LITERATURA GALEGO-PORTUGUESA, Letteratura Gallego-portoghese, European Mediaval Literature, Ciclo Artúrico, Literatura medieval artúrica, Livro de Tristam (fragmento galego), Literatura Galega Medieval, Leyenda tristaniana, Literatura gallega medieval, Materia de Bretaña, Dialectoloxía do galego, Prosa medieval galega, and Prosa medieval galego-portuguesa
Este trabajo gira en torno a la génesis y contexto político y cultural del último gran proyecto librario de Pedro I, la Historia troyana, una obra concebida en los últimos años de su reinado (ca. 1365-69) que transmite un ciclo textual y... more
Este trabajo gira en torno a la génesis y contexto político y cultural del último gran proyecto librario de Pedro I, la Historia troyana, una obra concebida en los últimos años de su reinado (ca. 1365-69) que transmite un ciclo textual y visual alternativo y amplificado de la leyenda troyana con respecto al modelo paterno (la Crónica troyana de Alfonso XI). El propósito central de este trabajo es, por una parte, el estudio del itinerario cronológico, geográfico y humano por el que pudo haber transitado el manuscrito regio desde la corte sevillana de Pedro I hasta su llegada a Galicia, donde se restauró y se completó en gallego pocos años después. Por otra parte, se abordan algunos aspectos relativos a la legitimación e intencionalidad de la obra, así como el valor testimonial y simbólico que habría representado para los petristas gallegos que la atesoraron.
Research Interests:
The Historia troyana, a text created in the second half of the 14th century, was originally written in Castilian and commissioned by Pedro I of Castile in the last years of his reign (ca. 1365-69). It is an ambitious literary project... more
The Historia troyana, a text created in the second half of the 14th century, was originally written in Castilian and commissioned by Pedro I of Castile in the last years of his reign (ca. 1365-69). It is an ambitious literary project conceived as a textual and visual alternative to the myth of Troy as it was presented in its predecessor, the Crónica troyana comissioned by Pedro’s father, king Alfonso XI. In this paper, we will carry out a detailed study of the composition, disposition and articulation of the interpolations included in the text, which derive from texts created in Alfonso X the Wise’s court. This will allow us to
prove that the textual models of the Historia troyana were the Libro de Troya and some draft gatherings of the General estoria, as well as to describe some of their main features, Further, we will advance in the comparative study of the Historia troyana’s two witnesses, a bilingual manuscript (B) and a fragmented copy of the 15th century (Mb), which will lead us to an understanding of the preliminary stage of Pedro’s project. Finally, we will return to the Historia troyana’s general prologue, closing the circle by finding there additional evidence of the project’s genesis.
prove that the textual models of the Historia troyana were the Libro de Troya and some draft gatherings of the General estoria, as well as to describe some of their main features, Further, we will advance in the comparative study of the Historia troyana’s two witnesses, a bilingual manuscript (B) and a fragmented copy of the 15th century (Mb), which will lead us to an understanding of the preliminary stage of Pedro’s project. Finally, we will return to the Historia troyana’s general prologue, closing the circle by finding there additional evidence of the project’s genesis.
Research Interests:
Resumen: El objetivo de este artículo es hacer un repaso, en la medida de lo posible actualizador, de los textos bajomedievales peninsulares que incorporan, en mayor o menor grado, diferentes motivos de temática troyana en su línea... more
Resumen: El objetivo de este artículo es hacer un repaso, en la medida de lo posible actualizador, de los textos bajomedievales peninsulares que incorporan, en mayor o menor grado, diferentes motivos de temática troyana en su línea discursiva, desde las primeras manifestaciones latinas (ss. XI-XIII) hasta las diferentes obras romances, especialmente de carácter literario (como el Libro de Alexandre) y historiográfico (como el Libro de las generaciones, la Estoria de España, la General Estoria o la Grant Crónica d’Espanya). Se trata, por tanto, de obras que funcionan en este sentido como receptáculos compilatorios de diferentes materias discursivas, entre ellas, la relativa al ciclo clásico, lo que supone la circulación de estas leyendas de manera no autónoma en las letras peninsulares, al tiempo que van surgiendo distintas traduciones y reformulaciones vernáculas procedentes de las grandes obras clásicas y medievales europeas (como las obras de Dictis y Dares, el Roman de Troie o la Historia Destructionis Troiae).
---
Abstract: The purpose of this article is to review, as much as possible in an updater way, peninsular medieval texts that incorporate, a greater or lesser extent, different motives of Trojan matter in their discursive line, from the first Latin manifestations (11th-13th) to the various vernacular works, especially literary character (as the Libro de Alexandre) and historiographic (as the Libro de las generaciones, the Estoria de España, the General Estoria and the Grant Crónica d’Espanya). Therefore, it is about the works that operate in this sense as compilation receptacles of different discursive materials, including that relating to the Trojan cycle, what involves the movement of these legends non-autonomously into the peninsular literature, while they were emerging various vernacular translations and reformulations proceeding from the great medieval European and classical works (as the works of Dictys and Dares, the Roman de Troie or theHistoria Destructionis Troiae)
---
Abstract: The purpose of this article is to review, as much as possible in an updater way, peninsular medieval texts that incorporate, a greater or lesser extent, different motives of Trojan matter in their discursive line, from the first Latin manifestations (11th-13th) to the various vernacular works, especially literary character (as the Libro de Alexandre) and historiographic (as the Libro de las generaciones, the Estoria de España, the General Estoria and the Grant Crónica d’Espanya). Therefore, it is about the works that operate in this sense as compilation receptacles of different discursive materials, including that relating to the Trojan cycle, what involves the movement of these legends non-autonomously into the peninsular literature, while they were emerging various vernacular translations and reformulations proceeding from the great medieval European and classical works (as the works of Dictys and Dares, the Roman de Troie or theHistoria Destructionis Troiae)
Research Interests:
Research Interests:
In this paper we analyze the corrections made by contemporary copyists and reviewers responsibles for the original writing of the Historia Troiana, a manuscript of the second half of the 14th century originally written in Castilian (ca.... more
In this paper we analyze the corrections made by contemporary copyists and reviewers responsibles for the original writing of the Historia Troiana, a manuscript of the second half of the 14th century originally written in Castilian (ca. 1365-69) and later completed in Galician (ca. 1369-71) . We present, therefore, the evidence, warned both in Galician and in Castilian sections, of overlap or rewriting of a new graphical sequence on a previous wrong lesson, the (inter)linear addition of new graphic segments and the cancellation (scraped, scratched or sub-punctuation) of the spurious sequence.
----
Neste artigo analizamos as correccións coetáneas realizadas polos copistas e revisores responsábeis da escritura orixinaria da Historia Troiana, un manuscrito da segunda metade do século XIV escrito orixinariamente en castelán (ca. 1365-69) e completado pouco despois en galego (ca. 1369-71). Presentamos, así pois, as evidencias advertidas, tanto na sección galega como na castelá, da reescritura ou superposición dunha nova secuencia gráfica sobre unha lección previa errada, da adición (inter)linear de novos segmentos
----
Neste artigo analizamos as correccións coetáneas realizadas polos copistas e revisores responsábeis da escritura orixinaria da Historia Troiana, un manuscrito da segunda metade do século XIV escrito orixinariamente en castelán (ca. 1365-69) e completado pouco despois en galego (ca. 1369-71). Presentamos, así pois, as evidencias advertidas, tanto na sección galega como na castelá, da reescritura ou superposición dunha nova secuencia gráfica sobre unha lección previa errada, da adición (inter)linear de novos segmentos
Research Interests:
El objeto de estudio de la presente contribución es la identificación y análisis de ciertos usos y valores (braqui)gráficos en un corpus castellano bajomedieval. Nos interesa reflexionar, desde el punto de vista paleográfico y... more
El objeto de estudio de la presente contribución es la identificación y análisis de ciertos usos y valores (braqui)gráficos en un corpus castellano bajomedieval. Nos interesa reflexionar, desde el punto de vista paleográfico
y grafemático, acerca de la decodificación de estos signos (grafías y abreviaturas) por parte del editor de textos medievales, ya que en muchos casos su interpretación resulta conflictiva y está condicionada por diferentes factores
(extra)lingüísticos. Nos centraremos en algunas características (braqui)gráficas problemáticas en la transcripción de textos bajomedievales: en el plano gráfico, la discriminación de la morfología de las grafías <z/s> (semi)sigmáticas; en el plano abreviativo, la identificación de las diferentes formas pictóricas
distintivas que permiten discriminar rasgos (an)alfabéticos en los diferentes mecanismos de abreviación: rasgo supralinear o signo general abreviativo, caracteres volados (sobreposición literal), y símbolos especializados.
y grafemático, acerca de la decodificación de estos signos (grafías y abreviaturas) por parte del editor de textos medievales, ya que en muchos casos su interpretación resulta conflictiva y está condicionada por diferentes factores
(extra)lingüísticos. Nos centraremos en algunas características (braqui)gráficas problemáticas en la transcripción de textos bajomedievales: en el plano gráfico, la discriminación de la morfología de las grafías <z/s> (semi)sigmáticas; en el plano abreviativo, la identificación de las diferentes formas pictóricas
distintivas que permiten discriminar rasgos (an)alfabéticos en los diferentes mecanismos de abreviación: rasgo supralinear o signo general abreviativo, caracteres volados (sobreposición literal), y símbolos especializados.
Research Interests: Palaeography, Paleografia, Graphemics Grafematica Grafema Grapheme Written Language Scrittura Lettura Writing Reading Spelling Ortografia Orthography Iconicity Alphabet Alfabeto, Medieval Spanish Linguistics, Antigua,Medieval, Paleografía y Diplomática, and 2 moreGraphematics and Historia Troyana Bilingüe
Research Interests:
We present in this article the external history of codex 558 of Menendez Pelayo Library, a manuscript traditionally known as the Trojan History “bilingual” (XIVth century) by combining Castilian and Galician in its final drafting. This is... more
We present in this article the external history of codex 558 of Menendez Pelayo Library, a manuscript traditionally known as the Trojan History “bilingual” (XIVth century) by combining Castilian and Galician in its final drafting. This is a manuscript originally written in Castilian commissioned by the king Peter I of Castile about 1365-69, that, after a significant deterioration, would be restored and completed in Galician a little bit later (ca. 1369-1373), into the circle of the nobiliary house of Andrade, from A Coruña. We will be mainly focused on the vicissitudes through which this manuscript has passed after its incorporation to the valuable cultural heritage of Astorga-Altamira’s house (XVIth century) and its acquisition in Madrid by Marcelino Menéndez Pelayo at the end of the XIXth century.
-----------
En este trabajo presentamos la historia externa del códice 558 de la Biblioteca Menéndez Pelayo de Santander, un manuscrito conocido tradicionalmente como la Historia Troyana “bilingüe” por combinar el castellano y el gallego en su redacción final. Se trata de un manuscrito en origen castellano encargado por el rey Pedro I de Castilla hacia 1365-69 que, tras un importante deterioro, sería restaurado y completado en gallego poco tiempo después (ca. 1369-73) en el círculo nobiliario coruñés de la Casa de Andrade. Nos centraremos fundamentalmente en las vicisitudes por las que pasó el manuscrito tras su incorporación en el valioso patrimonio cultural de la Casa de Astorga-Altamira (siglo XVI) y su adquisición en Madrid por parte Marcelino Menéndez Pelayo a finales del siglo XIX.
-----------
En este trabajo presentamos la historia externa del códice 558 de la Biblioteca Menéndez Pelayo de Santander, un manuscrito conocido tradicionalmente como la Historia Troyana “bilingüe” por combinar el castellano y el gallego en su redacción final. Se trata de un manuscrito en origen castellano encargado por el rey Pedro I de Castilla hacia 1365-69 que, tras un importante deterioro, sería restaurado y completado en gallego poco tiempo después (ca. 1369-73) en el círculo nobiliario coruñés de la Casa de Andrade. Nos centraremos fundamentalmente en las vicisitudes por las que pasó el manuscrito tras su incorporación en el valioso patrimonio cultural de la Casa de Astorga-Altamira (siglo XVI) y su adquisición en Madrid por parte Marcelino Menéndez Pelayo a finales del siglo XIX.
Research Interests:
Abstract: With the aim of contributing to the establishment of an unified guidelines shared by researchers who take care of the publication of Galician ancient sources, in this work are given news of three research projects focused –total... more
Abstract: With the aim of contributing to the establishment of an unified guidelines shared by researchers who take care of the publication of Galician ancient sources, in this work are given news of three research projects focused –total or partially– on ancient and modern Galician texts edition in which the authors take part. In the chronological and territorial general field, it is presented the Corpus de Textos Antigos de Galiza (COTAGAL). In the more restricted field of monastic cartularies of the 12th-13th centuries; we expose the progress of the project Libros, memoria e arquivos. Cartularios monásticos do noroeste peninsular (séculos XII-XIII) (LEMA). Finally, within the exclusive scope of the documents preserved in a monastic archive, we refer to the project Dixitalización e Edición selectiva do fondo medieval do Arquivo de San Paio de Antealtares (DEASPA).
Key words: edition of ancient and modern Galician texts, paleographic transcription, critical edition, digital edition, Digital Humanities.
-----
Resumo: Coa pretensión de contribuír ao estabelecemento dunhas pautas unificadas compartidas polos investigadores que se ocupan da publicación de fontes galegas antigas, neste artigo dáse noticia de tres proxectos de investigación centrados –total ou parcialmente– na edición de textos galegos antigos e modernos nos que participan os autores. No ámbito cronolóxico e territorial xeral, preséntase o Corpus de Textos Antigos de Galiza (COTAGAL). No ámbito máis restrito da produción monástica cartularizada dos séculos XII-XIII, expóñense os avances do proxecto Libros, memoria e arquivos. Cartularios monásticos do noroeste peninsular (séculos XII-XIII) (LEMA). Por último, no ámbito exclusivo da documentación custodiada nun arquivo monástico, faise referencia ao proxecto de Dixitalización e Edición selectiva do fondo medieval do Arquivo de San Paio de Antealtares (DEASPA).
Palabras chave: edición de textos galegos medievais e modernos, transcrición paleográfica, edición interpretativa, edición dixital, Humanidades Dixitais.
Key words: edition of ancient and modern Galician texts, paleographic transcription, critical edition, digital edition, Digital Humanities.
-----
Resumo: Coa pretensión de contribuír ao estabelecemento dunhas pautas unificadas compartidas polos investigadores que se ocupan da publicación de fontes galegas antigas, neste artigo dáse noticia de tres proxectos de investigación centrados –total ou parcialmente– na edición de textos galegos antigos e modernos nos que participan os autores. No ámbito cronolóxico e territorial xeral, preséntase o Corpus de Textos Antigos de Galiza (COTAGAL). No ámbito máis restrito da produción monástica cartularizada dos séculos XII-XIII, expóñense os avances do proxecto Libros, memoria e arquivos. Cartularios monásticos do noroeste peninsular (séculos XII-XIII) (LEMA). Por último, no ámbito exclusivo da documentación custodiada nun arquivo monástico, faise referencia ao proxecto de Dixitalización e Edición selectiva do fondo medieval do Arquivo de San Paio de Antealtares (DEASPA).
Palabras chave: edición de textos galegos medievais e modernos, transcrición paleográfica, edición interpretativa, edición dixital, Humanidades Dixitais.
Research Interests: Philology, Digital Humanities, Medieval Literature, Medieval Studies, Paleography, and 11 moreDigital Edition, Philology, Codicology, Critical Edition, Paleografia, Paleography and editions of medieval manuscripts vs. print-culture editions of medieval texts, Edición de textos medievais, Paleografía e Codicoloxía, Manuscritos Medievales, Humanidades Digitales, E-Research, Humanidades Digitales, Humanidades Digitales Hispánicas a Edición de textos medievales
This article offers the edition and toponymic inventory of the Latin and Galician-Portuguese documentation after the compilation of the "Tombo de Toxos Outos" (co. Lousame, A Coruña, Galicia), which was finished at the end of 13th century... more
This article offers the edition and toponymic inventory of the Latin and Galician-Portuguese documentation after the compilation of the "Tombo de Toxos Outos" (co. Lousame, A Coruña, Galicia), which was finished at the end of 13th century (around 1289), while Sancho Eanes was the abbot. The documentation that we have collected in this paper
would have been integrated in different areas of the cartulary by several scribes since the last decade of 13th century and during the first half of the following century.
KEY WORDS: Archival documents, medieval Galician-Portuguese, onomastics, toponymy.
+++++
RESUMO:
O presente artigo recolhe a edição e o inventário toponímico da documentação latina e galego-portuguesa posterior à elaboração do tombo de Toxos Outos (Lousame, A Coruña), rematado no fim do século XIII (a. 1289), sendo abade dom Sancho Eanes. A documentação antologiada para este trabalho teria sido integrada em diferentes espaços do cartulário por vários copistas desde o último decénio do século XIII e durante a primeira metade da centúria seguinte.
PALAVRAS-CHAVE: documentos arquivísticos, galego-português medieval, onomástica, toponímia.
would have been integrated in different areas of the cartulary by several scribes since the last decade of 13th century and during the first half of the following century.
KEY WORDS: Archival documents, medieval Galician-Portuguese, onomastics, toponymy.
+++++
RESUMO:
O presente artigo recolhe a edição e o inventário toponímico da documentação latina e galego-portuguesa posterior à elaboração do tombo de Toxos Outos (Lousame, A Coruña), rematado no fim do século XIII (a. 1289), sendo abade dom Sancho Eanes. A documentação antologiada para este trabalho teria sido integrada em diferentes espaços do cartulário por vários copistas desde o último decénio do século XIII e durante a primeira metade da centúria seguinte.
PALAVRAS-CHAVE: documentos arquivísticos, galego-português medieval, onomástica, toponímia.
Research Interests:
In this article we offer a historiographical approach to the Casa de Andrade, one of the most important noble families in medieval Galiza, and their relations with the Castilian kingdom and especially the Portuguese kingdom throughout the... more
In this article we offer a historiographical approach to the Casa de Andrade, one of the most important noble families in medieval Galiza, and their relations with the Castilian kingdom and especially the Portuguese kingdom throughout the 14th century. Thus, we will focus on the figure of Nuno Freire de Andrade, grand-Master of the Order of Christ and torchbearer for Kings Pedro I and Fernando I of Portugal.
----------------------------
Neste artigo ofrecemos unha aproximación historiográfica á Casa de Andrade, unha das familias nobiliarias máis sobranceiras
da Galiza medieval, e aos seus vínculos nobiliárquicos co reino castelán e, especialmente, co reino portugués ao longo do século XIV. Así pois, centrámonos na figura de Nuno Freire de Andrade, Grande Mestre da Orde de Cristo e abandeirado dos reis Pedro I e Fernando I de Portugal.
-------------------------------
En este artículo ofrecemos una aproximación historiográfica a la Casa de Andrade, una de las familias nobiliarias más importantes de la Galiza medieval, y a sus vínculos nobiliárquicos con el reino castellano y, especialmente, con el reino portugués a lo largo del siglo XIV. Así pues, nos centramos en la figura de Nuno Freire de Andrade, Gran Maestre de la Orden de Cristo y abanderado de los reyes Pedro I y Fernando I de Portugal.
----------------------------
Neste artigo ofrecemos unha aproximación historiográfica á Casa de Andrade, unha das familias nobiliarias máis sobranceiras
da Galiza medieval, e aos seus vínculos nobiliárquicos co reino castelán e, especialmente, co reino portugués ao longo do século XIV. Así pois, centrámonos na figura de Nuno Freire de Andrade, Grande Mestre da Orde de Cristo e abandeirado dos reis Pedro I e Fernando I de Portugal.
-------------------------------
En este artículo ofrecemos una aproximación historiográfica a la Casa de Andrade, una de las familias nobiliarias más importantes de la Galiza medieval, y a sus vínculos nobiliárquicos con el reino castellano y, especialmente, con el reino portugués a lo largo del siglo XIV. Así pues, nos centramos en la figura de Nuno Freire de Andrade, Gran Maestre de la Orden de Cristo y abanderado de los reyes Pedro I y Fernando I de Portugal.
Research Interests:
In this paper we offer the edition of coeval marginal notes that have been preserved on Galician pages of the Historia Troiana (14th century), most of them still unpublished, and a description of its external features, their functions and... more
In this paper we offer the edition of coeval marginal notes that have been preserved on Galician pages of the Historia Troiana (14th century), most of them still unpublished, and a description of its external features, their functions and the way that were adapted into the main or the decorative writing of the manuscript.
Neste traballo achegamos a edición das notas marxinais coetáneas conservadas nos folios galegos da Historia Troiana (séc. XIV), a maior parte delas aínda inéditas, así como a descrición dos seus caracteres externos, das súas funcións e do xeito en que se adaptaron na escritura principal ou decorativa do manuscrito
Neste traballo achegamos a edición das notas marxinais coetáneas conservadas nos folios galegos da Historia Troiana (séc. XIV), a maior parte delas aínda inéditas, así como a descrición dos seus caracteres externos, das súas funcións e do xeito en que se adaptaron na escritura principal ou decorativa do manuscrito
Research Interests:
El objetivo de esta contribución es la identificación y análisis de ciertos usos grafemáticos presentes en un texto gallego-castellano trecentista conocido comúnmente como Historia Troyana bilingüe (Biblioteca Menéndez Pelayo ms. 558).... more
El objetivo de esta contribución es la identificación y análisis de ciertos usos grafemáticos presentes en un texto gallego-castellano trecentista conocido comúnmente como Historia Troyana bilingüe (Biblioteca Menéndez Pelayo ms. 558). Nos interesa reflexionar acerca de la decodificación de algunas unidades gráficas por parte del editor de textos medievales, ya que en ciertos casos su interpretación resulta conflictiva y puede estar condicionada a diferentes factores (extra)lingüísticos.
This article presents some aspects related to the genesis, the origin and the external history of ms. 558 Menendez Pelayo Library, known as the Trojan History “bilingual” (XIVth) by combining independently Castilian and Galician in the... more
This article presents some aspects related to the genesis, the origin and the external history of ms. 558 Menendez Pelayo Library, known as the Trojan History “bilingual” (XIVth) by combining independently Castilian and Galician in the final drafting. This is a manuscript originally written in Castilian commissioned by the king Peter I of Castile in the late sixties, that, after a significant deterioration, would be restored and completed in Galician a little bit later (ca. 1369-1371), under the auspices of Nuno Freire de Andrade, Master of the Portuguese Order of Christ. The socio-political and cultural context that conditioned the genesis of this work (both in its primitive Castilian version as in its hybrid Galician-Castilian drafting that we have preserved till today), along with the vicissitudes through which the manuscript passed from late Middle Age till its incorporation into the valuable documentary collection of Mr. Marcelino Menéndez Pelayo in the late XIX, will be the main points of discussion in this research.
KEY WORDS: medieval literature and history, Peter I of Castile, Nuno Freire de Andrade, House of Lemos, House of Astorga-Altamira, Marcelino Menéndez Pelayo.
***
Neste traballo presentamos algúns aspectos relacionados coa xénese, a procedencia e a historia externa do ms. 558 da Biblioteca Menéndez Pelayo, coñecido como a Historia Troiana “bilingüe” (séc. XIV) por combinar de xeito independente o castelán e o galego na súa redacción final. Trátase dun manuscrito en orixe castelán encargado polo rei Pedro I de Castela cara a finais da década dos 60 que, tras unha importante deterioración, sería restaurado e completado en galego pouco despois (ca. 1369-171) baixo o mecenado de Nuno Freire de Andrade, Mestre da Orde de Cristo portuguesa. O contexto socio-político e cultural que condicionou a xénese desta obra (tanto na súa versión primixenia castelá como na recreación híbrida galego-castelá que hoxe conservamos), xunto coas vicisitudes polas que pasou o manuscrito desde finais da Idade Media até a súa incorporación na valiosa colección documental de D. Marcelino Menéndez Pelayo a finais do séc. XIX, serán os puntos principais de análise neste artigo.
PALABRAS CHAVE: literatura e historia medieval, Pedro I de Castela, Nuno Freire de Andrade, Casa de Lemos, Casa de Astorga-Altamira, Marcelino Menéndez Pelayo.
KEY WORDS: medieval literature and history, Peter I of Castile, Nuno Freire de Andrade, House of Lemos, House of Astorga-Altamira, Marcelino Menéndez Pelayo.
***
Neste traballo presentamos algúns aspectos relacionados coa xénese, a procedencia e a historia externa do ms. 558 da Biblioteca Menéndez Pelayo, coñecido como a Historia Troiana “bilingüe” (séc. XIV) por combinar de xeito independente o castelán e o galego na súa redacción final. Trátase dun manuscrito en orixe castelán encargado polo rei Pedro I de Castela cara a finais da década dos 60 que, tras unha importante deterioración, sería restaurado e completado en galego pouco despois (ca. 1369-171) baixo o mecenado de Nuno Freire de Andrade, Mestre da Orde de Cristo portuguesa. O contexto socio-político e cultural que condicionou a xénese desta obra (tanto na súa versión primixenia castelá como na recreación híbrida galego-castelá que hoxe conservamos), xunto coas vicisitudes polas que pasou o manuscrito desde finais da Idade Media até a súa incorporación na valiosa colección documental de D. Marcelino Menéndez Pelayo a finais do séc. XIX, serán os puntos principais de análise neste artigo.
PALABRAS CHAVE: literatura e historia medieval, Pedro I de Castela, Nuno Freire de Andrade, Casa de Lemos, Casa de Astorga-Altamira, Marcelino Menéndez Pelayo.
"Le processus de conformation de la General Estoria, plus précisément de l’Estoria de Troya integrée dans la deuxième partie de la compilation Alphonsine, peut être rechercher à partir de deux témoignages manuscrits indirects du XIVe... more
"Le processus de conformation de la General Estoria, plus précisément de l’Estoria de Troya integrée dans la deuxième partie de la compilation Alphonsine, peut être rechercher à partir de deux témoignages manuscrits indirects du XIVe siècle : le ms. 10.146 de la Bibliothèque Nationale de Madrid (qui transmet l’un des témoignages de l’Historia Troyana Polimétrica) et ms. 558 de la Bibliothèque de Menéndez Pelayo de Santander (l’Historia Troiana “bilingue”). Le article présenté se concentre sur ce dernier exemplaire, un manuscrit hybride rédigé en castillan d’abord sous les auspices du roi Pedro I de Castille (ca. 1365-1369), mais qui fut complété peu de temps après en galicien au sein de la cour nobiliaire de Andrade (ca. 1369-1373). Grâce à une analyse partielle de l’interpolation de la General Estoria (GE1 et GE2 en particulier) contenue dans ce témoignage, on propose plusieurs conclusions (de nature discursive et idéologique) liés au processus de compilatio et ordinatio de l’un des grands “estorias unadas” de la grande chronique universelle Alphonsine, puisque le text transmis par l’Historia Troiana reflète un stade discursif préalable des matériaux troyens qui ont été finalment résumés dans l’oeuvre d’Alphonse X.
Alphonse X, General Estoria, Estoria de Troya Alphonsine, Historia Troiana bilingue (castillan et galicienne)
------
O processo de conformação da General Estoria, nomeadamente da Estoria de Troya integrada na segunda parte da compilação afonsina, pode-se rastejar a partir de dois testemunhos indirectos do século XIV: o ms. 10.146 da Biblioteca Nacional de Madrid (que transmite um dos testemunhos da Historia Troyana Polimétrica) e o ms. 558 da Biblioteca de Menéndez Pelayo de Santander (a Historia Troiana “bilingue”). O presente trabalho centra-se neste último exemplar, um manuscrito híbrido inicialmente redigido em castelhano sob o patrocínio de Pedro I de Castela (ca. 1365-1369), mas que pouco tempo depois iria ser completado em galego no seio da corte nobiliária corunhesa dos Andrade (ca. 1369-1373). Através de uma análise parcial da interpolação da General Estoria (especialmente GE1 e GE2) contida neste testemunho, oferecemos várias conclusões (de caráter discursivo e ideológico) vinculadas com o processo de compilatio e ordinatio de uma das grandes “estorias unadas” da grão crónica universal afonsina, dado que o texto transmitido pola Historia Troiana reflecte um estádio discursivo anterior dos materiais troianos que finalmente teriam chegado a se compendiar na obra de Afonso X.
Palavras chaves :Afonso X, Estoria de Troya afonsina, General Estoria, Historia Troiana galego-castelhana"
Alphonse X, General Estoria, Estoria de Troya Alphonsine, Historia Troiana bilingue (castillan et galicienne)
------
O processo de conformação da General Estoria, nomeadamente da Estoria de Troya integrada na segunda parte da compilação afonsina, pode-se rastejar a partir de dois testemunhos indirectos do século XIV: o ms. 10.146 da Biblioteca Nacional de Madrid (que transmite um dos testemunhos da Historia Troyana Polimétrica) e o ms. 558 da Biblioteca de Menéndez Pelayo de Santander (a Historia Troiana “bilingue”). O presente trabalho centra-se neste último exemplar, um manuscrito híbrido inicialmente redigido em castelhano sob o patrocínio de Pedro I de Castela (ca. 1365-1369), mas que pouco tempo depois iria ser completado em galego no seio da corte nobiliária corunhesa dos Andrade (ca. 1369-1373). Através de uma análise parcial da interpolação da General Estoria (especialmente GE1 e GE2) contida neste testemunho, oferecemos várias conclusões (de caráter discursivo e ideológico) vinculadas com o processo de compilatio e ordinatio de uma das grandes “estorias unadas” da grão crónica universal afonsina, dado que o texto transmitido pola Historia Troiana reflecte um estádio discursivo anterior dos materiais troianos que finalmente teriam chegado a se compendiar na obra de Afonso X.
Palavras chaves :Afonso X, Estoria de Troya afonsina, General Estoria, Historia Troiana galego-castelhana"
The vowel nasalization and the palatal point articulation constitute two fonetics features mixed and confronted on its graphic representation, what causes ambiguous interpretations and (de)codings or even controversial on reader’s or... more
The vowel nasalization and the palatal point articulation constitute two fonetics features mixed and confronted on its graphic representation, what causes ambiguous interpretations and (de)codings or even controversial on reader’s or medieval text editor’s part. The swung dash or supralinear trace, besides being the shortening sing par excellence (hence its common denomination as general shortening trace), it also forms a graphemic subunit with a diacritic value, which represents the articulation traces mentioned above (nasal vowel and nasal palatal consonat) and has the capability of distinguish both simple spellings (f.e. <a>, <n>) and complex ones (f.e. <ã>, <ñ>). It is convenient to approach this circunstance from a critical perspective, specifying questions of graphemic, phonetic and ecdotic nature, with a double object: on the one hand, to evaluate the phonographic potential of the superior trace and its adaptation to the internal evolution of Galician in medieval’s time; on the other hand, to specify or, if need be, adapt the traditional editorial criteria applied on the critical presentation of a medieval work, considering the analysis of the usus escribendi detected in the text.
KEY WORDS
Historical linguistics, text’s edition, medieval galician, vowel (de)nasalization, palatal nasals.
CONTENTS
1. Introduction. 2. Representation of vowel (de)nasalization. 2.1. Unique value of nasal resonance mark. 2.2. Amphibological nature of superior trace. 2.2.1. Position in middle-word. 2.2.2. Position in end-word. 2.3. Versatile nature of superior trace. 3. Graphic hiatus representation. Accent’s use. 4. Palatal nasals representation. 4.1. Unequivocal value of //. 4.2. Controversial value of <n + superior trace>. 4.3. Other spellings to representate //. 4.4 Expletive or analogical value.
--------
A resonancia nasal vocálica e o punto de articulación palatal constitúen dous riscos escriptolingüísticos amalgamados e confrontados na súa representación gráfica, o cal dá lugar a interpretacións e (de)codificacións ambiguas ou conflitivas por parte do lector e editor dun texto medieval. A lineta ou trazo supralinear, ademais de ser o sinal abreviativo por antonomasia (de aí a súa común denominación como trazo xeral de abreviación), tamén se conforma como unha subunidade grafemática de carácter diacrítico, representativa dos trazos articulatorios antes citados (vogal nasal e consoante nasal palatal) e con capacidade de distinguir grafías simples (ex. <a>, <n>) de complexas (exs. <ã>, <ñ>). Convén achegarse a esta circunstancia desde unha perspectiva crítica, puntualizando cuestións de índole grafemática, fonética e ecdótica, cun duplo obxectivo: por un lado, avaliar a rendibilidade fonográfica do trazo superior e a súa adecuación á evolución interna do galego en época medieval; por outro, precisar ou, de ser o caso, adaptar os tradicionais criterios editoriais aplicados na presentación crítica dunha obra medieval tendo en conta a análise do usus scribendi detectado no texto.
PALABRAS CHAVE
Lingüística histórica, edición de textos, galego medieval, (des)nasalización vocálica, nasais palatais.
SUMARIO
1. Introdución. 2. Representación da (des)nasalización vocálica. 2.1. Valor único de marca de resonancia nasal. 2.2. Carácter anfibolóxico do trazo superior. 2.2.1. Posición interior de palabra. 2.2.2. Posición final de palabra. 2.3. Carácter polivalente do trazo superior. 3. Representación dos hiatos gráficos. Uso das plicas. 4. Representación da consoante nasal palatal. 4.1. Valor inequívoco de //. 4.2. Valor conflitivo de <n + lineta>. 4.3. Outras grafías para a representación de //. 4.4. Valor expletivo ou analóxico
KEY WORDS
Historical linguistics, text’s edition, medieval galician, vowel (de)nasalization, palatal nasals.
CONTENTS
1. Introduction. 2. Representation of vowel (de)nasalization. 2.1. Unique value of nasal resonance mark. 2.2. Amphibological nature of superior trace. 2.2.1. Position in middle-word. 2.2.2. Position in end-word. 2.3. Versatile nature of superior trace. 3. Graphic hiatus representation. Accent’s use. 4. Palatal nasals representation. 4.1. Unequivocal value of //. 4.2. Controversial value of <n + superior trace>. 4.3. Other spellings to representate //. 4.4 Expletive or analogical value.
--------
A resonancia nasal vocálica e o punto de articulación palatal constitúen dous riscos escriptolingüísticos amalgamados e confrontados na súa representación gráfica, o cal dá lugar a interpretacións e (de)codificacións ambiguas ou conflitivas por parte do lector e editor dun texto medieval. A lineta ou trazo supralinear, ademais de ser o sinal abreviativo por antonomasia (de aí a súa común denominación como trazo xeral de abreviación), tamén se conforma como unha subunidade grafemática de carácter diacrítico, representativa dos trazos articulatorios antes citados (vogal nasal e consoante nasal palatal) e con capacidade de distinguir grafías simples (ex. <a>, <n>) de complexas (exs. <ã>, <ñ>). Convén achegarse a esta circunstancia desde unha perspectiva crítica, puntualizando cuestións de índole grafemática, fonética e ecdótica, cun duplo obxectivo: por un lado, avaliar a rendibilidade fonográfica do trazo superior e a súa adecuación á evolución interna do galego en época medieval; por outro, precisar ou, de ser o caso, adaptar os tradicionais criterios editoriais aplicados na presentación crítica dunha obra medieval tendo en conta a análise do usus scribendi detectado no texto.
PALABRAS CHAVE
Lingüística histórica, edición de textos, galego medieval, (des)nasalización vocálica, nasais palatais.
SUMARIO
1. Introdución. 2. Representación da (des)nasalización vocálica. 2.1. Valor único de marca de resonancia nasal. 2.2. Carácter anfibolóxico do trazo superior. 2.2.1. Posición interior de palabra. 2.2.2. Posición final de palabra. 2.3. Carácter polivalente do trazo superior. 3. Representación dos hiatos gráficos. Uso das plicas. 4. Representación da consoante nasal palatal. 4.1. Valor inequívoco de //. 4.2. Valor conflitivo de <n + lineta>. 4.3. Outras grafías para a representación de //. 4.4. Valor expletivo ou analóxico
The Historia Troiana (Menéndez Pelayo Library of Santander, Ms. 558) is a castilian manuscript of the second half of the 14th century (ca. 1360) that has suffer in a little time a serious damage and has lost most of its support. Later, on... more
The Historia Troiana (Menéndez Pelayo Library of Santander, Ms. 558) is a castilian manuscript of the second half of the 14th century (ca. 1360) that has suffer in a little time a serious damage and has lost most of its support. Later, on the last third of the same century, it has been amended and systematicly completed by a galician copyist group, by placing the new galician support (always on parchment) among the lasting castilian pages. Both the singular composition of this manuscript on his original conception (mixed fascicles, made on paper and parchment) and the changes that it has undergone during the galician restoring intervention (destined to the reconstruction of its structure and to the uncountable text omissions) are the subject of this codicology approximation to the Trojan History. In order to that, we offer a typological inventory which gives a classification and description of the current fascicle configuration of the manuscript, what allow us to remake both the layout on its genuine stage (in castilian) and the structural changes that the galician intervention has introduced.
Keywords: Codicology, hispanic manuscripts, 14th century, Historia Troiana (Trojan History).
Resumen: La Historia Troiana (Biblioteca Menéndez Pelayo de Santander, Ms. 558) es un manuscrito castellano de la 2ª mitad del s. XIV (ca. 1360) que sufrió en poco tiempo un grave deterioro y perdió gran parte de su soporte. Poco después, en el último tercio del mismo siglo fue enmendado y completado sistemáticamente por un equipo de copistas gallegos, intercalando entre las planas castellanas supervivientes el nuevo soporte gallego (siempre en pergamino). La particular configuración de los cuadernos de este manuscrito en su estadio inicial (fascículos mixtos, en pergamino y papel, de gran extensión), así como las alteraciones que experimentó en la intervención restauradora gallega (destinadas a la reconstrucción de su estructura fascicular y a la restitución de las numerosas lagunas textuales), son objeto de estudio en esta aproximación codicológica a la Historia Troiana. Para ello, presentamos un inventario tipológico que ofrece una clasificación y descripción de la conformación fascicular actual del manuscrito, lo que nos permite reconstruir tanto el armazón de los cuadernos en su estadio original (en castellano), como la evolución interna experimentada en la intervención gallega.
Palabras clave: Codicología, manuscritos hispánicos, siglo XIV, Historia Troiana.
Keywords: Codicology, hispanic manuscripts, 14th century, Historia Troiana (Trojan History).
Resumen: La Historia Troiana (Biblioteca Menéndez Pelayo de Santander, Ms. 558) es un manuscrito castellano de la 2ª mitad del s. XIV (ca. 1360) que sufrió en poco tiempo un grave deterioro y perdió gran parte de su soporte. Poco después, en el último tercio del mismo siglo fue enmendado y completado sistemáticamente por un equipo de copistas gallegos, intercalando entre las planas castellanas supervivientes el nuevo soporte gallego (siempre en pergamino). La particular configuración de los cuadernos de este manuscrito en su estadio inicial (fascículos mixtos, en pergamino y papel, de gran extensión), así como las alteraciones que experimentó en la intervención restauradora gallega (destinadas a la reconstrucción de su estructura fascicular y a la restitución de las numerosas lagunas textuales), son objeto de estudio en esta aproximación codicológica a la Historia Troiana. Para ello, presentamos un inventario tipológico que ofrece una clasificación y descripción de la conformación fascicular actual del manuscrito, lo que nos permite reconstruir tanto el armazón de los cuadernos en su estadio original (en castellano), como la evolución interna experimentada en la intervención gallega.
Palabras clave: Codicología, manuscritos hispánicos, siglo XIV, Historia Troiana.
"Neste artigo preséntase a edición e comentario dun interesante documento vinculado á administración interna da comunidade bieita de San Paio de Antealtares e anterior á reforma monástica de finais do séc. XV. Trátase dun caderno ou... more
"Neste artigo preséntase a edición e comentario dun interesante documento vinculado á administración interna da comunidade bieita de San Paio de Antealtares e anterior á reforma monástica de finais do séc. XV. Trátase dun caderno ou rexistro de contas inédito redactado en galego pertencente á primeira década (1455-1465) do goberno do abade comendeiro Xoán de Pastor. Este documento, hoxe incompleto, permítenos coñecer os apuntamentos cotiáns relativos á xestión da contabilidade persoal, motivados polo control do rendemento patrimonial e administrativo inescusábel nunha situación de crise económica agravada pola inestabilidade socio-política da época.
Palabras chave: Mosteiro de San Paio de Antealtares, Edición de textos, Prosa galega medieval (séc. XV), Historia e vida monástica
En este artículo se presenta la edición y comentario de un interesante documento vinculado a la administración interna de la comunidad benedictina de San Paio de Antealtares y anterior a la reforma monástica de finales del s. XV. Se trata de un cuaderno o registro de cuentas inédito redactado en gallego perteneciente a la primera década (1455-1465) del gobierno del abad comendatario Xoán de Pastor. Este documento, hoy incompleto, nos permite conocer las notas cotidianas relativas a la gestión de la contabilidad personal, motivadas por el control del rendimiento patrimonial y administrativo inexcusable en una situación de crisis económica agravada por la inestabilidad socio-política de la época.
Palabras chave: Monasterio de San Paio de Antealtares, edición de textos, gallego medieval (s. XV), historia y vida monástica"
Palabras chave: Mosteiro de San Paio de Antealtares, Edición de textos, Prosa galega medieval (séc. XV), Historia e vida monástica
En este artículo se presenta la edición y comentario de un interesante documento vinculado a la administración interna de la comunidad benedictina de San Paio de Antealtares y anterior a la reforma monástica de finales del s. XV. Se trata de un cuaderno o registro de cuentas inédito redactado en gallego perteneciente a la primera década (1455-1465) del gobierno del abad comendatario Xoán de Pastor. Este documento, hoy incompleto, nos permite conocer las notas cotidianas relativas a la gestión de la contabilidad personal, motivadas por el control del rendimiento patrimonial y administrativo inexcusable en una situación de crisis económica agravada por la inestabilidad socio-política de la época.
Palabras chave: Monasterio de San Paio de Antealtares, edición de textos, gallego medieval (s. XV), historia y vida monástica"
El presente trabajo nace de la observación de determinados hechos (braqui)gráficos que ofrecen una discutida decodificación en la edición de textos medievales facturados en la Galicia medieval. Se trata de una contribución que recapitula... more
El presente trabajo nace de la observación de determinados hechos (braqui)gráficos que ofrecen una discutida decodificación en la edición de textos medievales facturados en la Galicia medieval. Se trata de una contribución que recapitula y amplia las reflexiones ecdótico-lingüísticas incluidas en Pichel Gotérrez 2010a y 2010b relativas al tratamiento filológico de ciertas unidades abreviativas especialmente conflictivas a la hora de realizar una edición interpretativa o presentación crítica de textos gallegos antiguos. El corpus explotado para este análisis está conformado por diferentes unidades textuales prosísticas de índole instrumental y literario. En el primer caso se ha utilizado una colección diplomática integrada por documentos notariales pertenecientes al ámbito geográfico de la Ribeira Sacra lucense y facturados en los siglos XIII-XIV . En el segundo caso, se han estudiado los sistemas abreviativos presentes en una obra literaria de contenido historiográfico-ficcional del último tercio del siglo XIV, la Historia Troiana comúnmente denominada "bilingüe" (versión en gallego y castellano) .
O obxecto de estudo na presente contribución é a identificación e análise dos diferentes usos e valores abreviativos dos sinais especializados no galego medieval. Interésanos, ademais, reflexionar sobre a súa descodificación por parte do... more
O obxecto de estudo na presente contribución é a identificación e análise dos diferentes usos e valores abreviativos dos sinais especializados no galego medieval. Interésanos, ademais, reflexionar sobre a súa descodificación por parte do editor de textos medievais, xa que en moitos casos a interpretación resulta conflitiva e está condicionada a diferentes factores (extra)lingüísticos. O corpus empregado para o recoñecemento desta tipoloxía abreviativa é a Historia Troiana, un manuscrito castelán da 2ª metade do séc. XIV (ca. 1360) cuxas lagoas textuais, provocadas por unha importante deterioración e mutilación do seu soporte, foron restituídas en galego no último terzo do mesmo século.
Research Interests:
ln this article is published a group of galician medieval documents of which charasteristic is the lack of direct juridical consequences, due to their exclusively evidential purpose. The objective of this textual analysis is centring on... more
ln this article is published a group of galician medieval documents of which charasteristic is the lack of direct juridical consequences, due to their exclusively evidential purpose. The objective of this textual analysis is centring on the linguistic use that presents the textual structure ofthe 'inquiry' (pesquisa) and the 'procedural narration' (relato procesual), both textual types scarcely conditioned by the usual formalities to validate, typical of the testifying notarial activity.
Keywords: Historical linguistics, Notarial galician prose, Middle Ages.
Resumo: Neste artigo edítase un conxunto de documentos galegos medievais caracterizados pola súa intranscendencia xurídica directa, debido á súa finalidade exclusivamente probatoria. O obxectivo da análise destes textos é incidir no aproveitamento lingüístico que suscita a estrutura discursiva da
'pesquisa' e do 'relato procesual', tipoloxías pouco condicionadas á formulística validatoria propia da actividade fedataria notarial.
Palabras chave: Lingüística histórica, Prosa galega instrumental, Idade Media.
Keywords: Historical linguistics, Notarial galician prose, Middle Ages.
Resumo: Neste artigo edítase un conxunto de documentos galegos medievais caracterizados pola súa intranscendencia xurídica directa, debido á súa finalidade exclusivamente probatoria. O obxectivo da análise destes textos é incidir no aproveitamento lingüístico que suscita a estrutura discursiva da
'pesquisa' e do 'relato procesual', tipoloxías pouco condicionadas á formulística validatoria propia da actividade fedataria notarial.
Palabras chave: Lingüística histórica, Prosa galega instrumental, Idade Media.
O obxectivo deste estudo é rexistrar a habilitación do romance na produción instrumental do mosteiro de Sto. Estevo de Chouzán, a través da análise das actitudes escriturarias, canto á alternancia ou permanencia do código lingüístico,... more
O obxectivo deste estudo é rexistrar a habilitación do romance na produción instrumental do mosteiro de Sto. Estevo de Chouzán, a través da análise das actitudes escriturarias, canto á alternancia ou permanencia do código lingüístico, presentes na actividade notarial vinculada a este cenobio carballedés. En segundo lugar, preséntase a edición dos tres primeiros diplomas labrados en romance (a. 1262, 1267 e 1276) producidos neste mosteiro.
"O mosteiro de Sobrado, pertencente á diocese de Astorga, sitúase na actual freguesía ourensá de S. Salvador de Sobrado de Trives, “en la vertiente norte de la sierra de Queija, entre los rios Bibey y Cabalar, en la carretera de Trives a... more
"O mosteiro de Sobrado, pertencente á diocese de Astorga, sitúase na actual freguesía ourensá de S. Salvador de Sobrado de Trives, “en la vertiente norte de la sierra de Queija, entre los rios Bibey y Cabalar, en la carretera de Trives a Manzaneda y en el antiguo camino de Orense a Villafranca del Bierzo” (Duro Peña 1969:8). Do antigo mosteiro hoxe conservamos unicamente a súa fermosa igrexa románica. Os testemuños documentais e mais arqueolóxicos coñecidos na actualidade aínda non permiten desentrañar por completo a historia inicial desta primitiva comunidade dúplice (exclusivamente feminina no baixo medievo), fundada como moi tarde nos inicios da 2ª metade do séc. X baixo o goberno de S. Salvador de Celanova.
A documentación aquí presentada abrangue as primeiras décadas da 2ª metade do séc. XIII, época na que a maior parte dos testemuños remiten aos contratos enfitéuticos (docs. 1-4, 7-8, 10-13) emanados da administración facendística levada a cabo pola abadesa Mariña Rodríguez (presente neste cargo até 1280). Con todo, tamén rexistramos dúas vendas (doc. 5:entre particulares; doc. 6: entre o mosteiro e o bispo de Lugo) e unha avinza ou composizón entre a abadesa e un clérigo da mesma freguesía de Sobrado de Trives (doc.9).
Como é de sobra coñecido, a reforma dos institutos beneditinos posta en marcha a partir de 1494 supuxo a incorporación do mosteiro de Sobrado ao de S. Paio de
Antealtares.
A documentación deste mosteiro bieito foi obxecto de edición, cando menos de maneira conxunta, en dúas oportunidades: en primeiro lugar, nunha pequena escolma documental publicada por Duro Peña en 1967 na que se incluían 20 pezas textuais dos sécs. XIII (a. 1228) a XVI (a. 1565). Case 20 anos despois, en 1988, Martínez Sáez defende como Tese de Doutoramento a colección diplomática íntegra (387 docs.
incluídos os rexestos dos diplomas perdidos) do mosteiro até a súa anexión a S. Paio.
Desde o punto de vista filolóxico é importante mencionar tamén o traballo de Pensado (1969), no que, como o seu propio título indica, se realiza un ‘comentario lingüístico’
dalgúns dos diplomas editados por Duro Peña.
Nesta contribución presento a edición filolóxica (‘interpretativa’, vid. infra) dunha escolma documental integrada por 13 textos que constitúen os primeiros exemplos de escrita instrumental romance do cenobio ourensán. As fontes documentais de S. Salvador de Sobrado de Trives pertencentes a esta primeira época (séc. XIII) atópanse maioritariamente no Arquivo de S. Paio de Antealtares (AA: sección Pergameos, mazo 2A5), mais tamén se custodian algúns diplomas no Arquivo Histórico
Nacional (AHN: sección Clero, A Coruña, S. Paio de Antealtares, carp. 521; e sección Clero, Lugo, Catedral, carps. 1330/C e 1330/G) e no Arquivo Histórico Universitario de Santiago (AHUS: fondo Blanco Cicerón)…"
A documentación aquí presentada abrangue as primeiras décadas da 2ª metade do séc. XIII, época na que a maior parte dos testemuños remiten aos contratos enfitéuticos (docs. 1-4, 7-8, 10-13) emanados da administración facendística levada a cabo pola abadesa Mariña Rodríguez (presente neste cargo até 1280). Con todo, tamén rexistramos dúas vendas (doc. 5:entre particulares; doc. 6: entre o mosteiro e o bispo de Lugo) e unha avinza ou composizón entre a abadesa e un clérigo da mesma freguesía de Sobrado de Trives (doc.9).
Como é de sobra coñecido, a reforma dos institutos beneditinos posta en marcha a partir de 1494 supuxo a incorporación do mosteiro de Sobrado ao de S. Paio de
Antealtares.
A documentación deste mosteiro bieito foi obxecto de edición, cando menos de maneira conxunta, en dúas oportunidades: en primeiro lugar, nunha pequena escolma documental publicada por Duro Peña en 1967 na que se incluían 20 pezas textuais dos sécs. XIII (a. 1228) a XVI (a. 1565). Case 20 anos despois, en 1988, Martínez Sáez defende como Tese de Doutoramento a colección diplomática íntegra (387 docs.
incluídos os rexestos dos diplomas perdidos) do mosteiro até a súa anexión a S. Paio.
Desde o punto de vista filolóxico é importante mencionar tamén o traballo de Pensado (1969), no que, como o seu propio título indica, se realiza un ‘comentario lingüístico’
dalgúns dos diplomas editados por Duro Peña.
Nesta contribución presento a edición filolóxica (‘interpretativa’, vid. infra) dunha escolma documental integrada por 13 textos que constitúen os primeiros exemplos de escrita instrumental romance do cenobio ourensán. As fontes documentais de S. Salvador de Sobrado de Trives pertencentes a esta primeira época (séc. XIII) atópanse maioritariamente no Arquivo de S. Paio de Antealtares (AA: sección Pergameos, mazo 2A5), mais tamén se custodian algúns diplomas no Arquivo Histórico
Nacional (AHN: sección Clero, A Coruña, S. Paio de Antealtares, carp. 521; e sección Clero, Lugo, Catedral, carps. 1330/C e 1330/G) e no Arquivo Histórico Universitario de Santiago (AHUS: fondo Blanco Cicerón)…"
Sobre edición de textos galegos medievais. Recensión de MÉNDEZ PÉREZ, J. et al. (2016): El monasterio de San Salvador de Chantada (siglos XI-XVI). Historia y documentos. Santiago de Compostela: CSIC - Instituto de Estudios Gallegos Padre Sarmiento (Cuadernos de Estudios Gallegos, anejo XL), 829 pp.more
Recensión e análise crítica sobre a edición de textos galegos medievais da obra "El monasterio de San Salvador de Chantada (siglos XI-XVI).Historia y documentos" (Santiago de Compostela: CSIC - Instituto de Estudios Gallegos Padre... more
Recensión e análise crítica sobre a edición de textos galegos medievais da obra "El monasterio de San Salvador de Chantada (siglos XI-XVI).Historia y documentos" (Santiago de Compostela: CSIC - Instituto de Estudios Gallegos Padre Sarmiento (Cuadernos de Estudios Gallegos, anejo XL), 2016), de J. MÉNDEZ PÉREZ et. al.
Research Interests:
Research Interests:
Situado al pie de la Catedral de Santiago de Compostela, si Antealtares hunde sus raíces altomedievales como parte esencial del núcleo devocional y cultural del Locus Sancti Jacobi, fundado por Alfonso II en el primer cuarto del siglo IX,... more
Situado al pie de la Catedral de Santiago de Compostela, si Antealtares hunde sus raíces altomedievales como parte esencial del núcleo devocional y cultural del Locus Sancti Jacobi, fundado por Alfonso II en el primer cuarto del siglo IX, a finales del siglo XV se convierte en el centro de la reforma de los monasterios femeninos de la Orden Benedictina en Galicia. Todas sus visicitudes y buena parte de la historia monástica y cultural gallega se condensa en las reducidas dependencias del Archivo Histórico de San Paio de Antealtares, donde se custodia uno de los fondos antiguos (medieval y moderno) más importantes de Galicia, tanto por su extensión (cronológica, geográfica, etc.) como por su interés histórico y lingüístico. Su vasto fondo antiguo se organiza en cuatro grandes secciones: Fondo de San Paio, Fondo de San Martiño Pinario, Fondo de Cornellá (Asturias) y Fondo del Condado de Altamira, entre los que destaca un extenso repertorio textual medieval compuesto por más de 1.500 unidades documentales, fundamentalmente pergaminos originales, vinculados a entidades de población gallegas y foráneas, y situadas cronológicamente entre los siglos X y XVI. Por su parte, el fondo moderno (siglos XVI-XIX) comprende miles de piezas documentales sueltas o integradas en cartularios, cuyo cómputo total supera las 300.000 páginas. El objetivo de esta comunicación es presentar los fondos –en gran parte inéditos– de este archivo, especialmente en lo que se refiere al fondo medieval, así como las directrices de actuación que vertebran un proyecto de digitalización iniciado a finales de 2012, cuyo objetivo es la conservación, catalogación, actualización del inventario y difusión del patrimonio documental de Antealtares, así como la multiedición –transcripción paleográfica, presentación crítica y reproducción digital– de una parte del fondo antiguo, especialmente aquellas piezas o colecciones diplomáticas desconocidas hasta el momento o cuya edición conviene ser revisada y actualizada.
Research Interests: Bibliotecas Digitales, Digitalização, Digitalization of Historical Documents, Bibliotecas digitais, Digitalizacion de documentos fotograficos y manuscritos, and 7 moreDigitalización, Digitalização de documentos, Bibliotecas Digitales ; Digitalización ; Preservación, Proyecto De Digitalizacion De Documentos, Propuesta Digitalizacion De Documentos, Digitalización Archivo Historico a Digitalización Documental
Research Interests:
Research Interests:
Research Interests:
O Ms. 710 da Biblioteca Nacional de España transmite un valioso testemuño para a historia da recepción do dereito romano na Península Ibérica (Kabatek 2007 ). Trátase dun testemuño misceláneo de finais do século XIV ou inicios do XV do... more
O Ms. 710 da Biblioteca Nacional de España transmite un valioso testemuño para a historia da recepción do dereito romano na Península Ibérica (Kabatek 2007 ). Trátase dun testemuño misceláneo de finais do século XIV ou inicios do XV do Fuero real afonsí no que tamén se integra un conxunto importante de glosas que o relacionan con outros textos xurídicos como o Fuero Juzgo (unha das súas fontes), as Partidas ou o Ordenamiento de Alcalá. Un grupo significativo dos apuntamentos marxinais acrecentados no códice son da autoría dun notario tudense chamado Vasco Lourenzo, quen demostra un gran coñecemento xurídico e, nomeadamente, da materia transmitida neste manuscrito, toda vez que a súas constantes intervencións como marginalia teñen a función de metatexto orientador da lectura (id. 2007) e aplicación dalgúns dos items legais referenciados aos casos particulares coñecidos polo propio autor.
A súa intervención non se limita apenas a glosar o texto principal do Fuero real, mais tamén a completalo con novas seccións acrecentadas da súa propia man no corpo do texto. En ambos os dous casos, tanto nas glosas como nos capítulos engadidos (e mesmo tamén nos elementos referenciais do manuscrito: títulos, rúbricas, reclamos etc.) –aínda pouco estudados e, en parte, descoñecidos–, observamos unha escrita galega con significativas interferencias do castelán. É precisamente esta cuestión na que nos imos centrar neste relatorio, alén dunha breve descrición do códice, a presentación da edición dos (para)textos redixidos en galego-(castelán) e a posíbel identificación do seu autor.
A súa intervención non se limita apenas a glosar o texto principal do Fuero real, mais tamén a completalo con novas seccións acrecentadas da súa propia man no corpo do texto. En ambos os dous casos, tanto nas glosas como nos capítulos engadidos (e mesmo tamén nos elementos referenciais do manuscrito: títulos, rúbricas, reclamos etc.) –aínda pouco estudados e, en parte, descoñecidos–, observamos unha escrita galega con significativas interferencias do castelán. É precisamente esta cuestión na que nos imos centrar neste relatorio, alén dunha breve descrición do códice, a presentación da edición dos (para)textos redixidos en galego-(castelán) e a posíbel identificación do seu autor.
Research Interests:
O Códice López Ferreiro, custodiado no Museo do Pobo Galego de Santiago de Compostela, consta de dous bifolios bilingües latino-romances, conservados como capas de antigos protocolos, que reproducen algunhas leis do Fuero juzgo contidas... more
O Códice López Ferreiro, custodiado no Museo do Pobo Galego de Santiago de Compostela, consta de dous bifolios bilingües latino-romances, conservados como capas de antigos protocolos, que reproducen algunhas leis do Fuero juzgo contidas no libro VII (De los furtos e de los engaños), títulos I, II e V. Foron editados por López Ferreiro en 1895, xunto cun terceiro bifolio, hoxe en paradeiro descoñecido, que incluía dúas ilustracións de de grande valor artístico. Aínda que apenas foi estudado desde finais do século XIX, a datación (ca. 1230) e caracterización lingüística que o erudito compostelán lle asignara ao dito fragmento converteron este manuscrito nun obxecto de estudo potencialmente moi valioso tanto para a historia do Fuero juzgo como para o das letras iberorromances, particularmente para o galego.
Tras un estudo realizado pola profª. Mónica Castillo Lluch (Université de Lausanne) e eu mesmo, do punto de vista arqueolóxico, filolóxico e lingüístico, este relatorio pretende ofrecer as conclusións máis relevantes deste estudo para unha revaloración cronolóxica e idiomática máis afinada destes folios. Alén dunha breve descrición codicolóxica e paleográfica, centrarémonos na análise escriptolóxica do texto co obxectivo de dilucidar, na medida do posíbel, a natureza lingüística das seccións romances (híbridas) copiadas no Códice López Ferreiro, así como da variedade occidental detectábel nas interferencias de base galego-portuguesa intercaladas na tradución do texto e do posíbel estatuto idiomático do seu antígrafo.
Tras un estudo realizado pola profª. Mónica Castillo Lluch (Université de Lausanne) e eu mesmo, do punto de vista arqueolóxico, filolóxico e lingüístico, este relatorio pretende ofrecer as conclusións máis relevantes deste estudo para unha revaloración cronolóxica e idiomática máis afinada destes folios. Alén dunha breve descrición codicolóxica e paleográfica, centrarémonos na análise escriptolóxica do texto co obxectivo de dilucidar, na medida do posíbel, a natureza lingüística das seccións romances (híbridas) copiadas no Códice López Ferreiro, así como da variedade occidental detectábel nas interferencias de base galego-portuguesa intercaladas na tradución do texto e do posíbel estatuto idiomático do seu antígrafo.
Research Interests:
Codicological description of Q (BNE ms. 5795) and T (BMP ms. 550) witnesses of "Estoria de Espanna".
Research Interests:
Estudo exhaustivo do fragmento do "Livro de Tristam" (AHN, Códices 1501/7), achegando novos datos relativos á súa cronoloxía, localización xeográfica e padroado.
Research Interests:
Research Interests:
El Seminario Internacional Juan Ramón Jiménez - Nima Yushij ha sido organizado por la Universidad para los Mayores de la Universidad Complutense de Madrid, el Centro Cultural e Internacional Shahre Ketab de Teherán y la Consejería... more
El Seminario Internacional Juan Ramón Jiménez - Nima Yushij ha sido organizado por la Universidad para los Mayores de la Universidad Complutense de Madrid, el Centro Cultural e Internacional Shahre Ketab de Teherán y la Consejería Cultural de la República Islámica de Irán en España. Se celebró en la Facultad de Filología de la UCM durante el mes de abril de 2015.
Irán y España son dos potencias culturales que tienen mucho en común. No tenemos que olvidar que es el amor a la cultura, al fin y al cabo, la que une y hermana a los pueblos. Por eso, no es extraño que sus grandes genios dialoguen entre ellos y se
reconozcan como en un espejo.
Reunir dos autores en un mismo seminario, convocarlos a la misma mesa es un planteamiento enriquecedor, quizás porque nunca somos más auténticos que cuando nos reflejamos en el otro. Juan Ramón Jiménez y Nima Yushij son dos de estos creadores geniales que marcaron un antes y un después en la lírica moderna de sus respectivos países y compartieron, a pesar de la distancia, un mismo compromiso ético, fundamentado en la belleza, para transformar la vida
Irán y España son dos potencias culturales que tienen mucho en común. No tenemos que olvidar que es el amor a la cultura, al fin y al cabo, la que une y hermana a los pueblos. Por eso, no es extraño que sus grandes genios dialoguen entre ellos y se
reconozcan como en un espejo.
Reunir dos autores en un mismo seminario, convocarlos a la misma mesa es un planteamiento enriquecedor, quizás porque nunca somos más auténticos que cuando nos reflejamos en el otro. Juan Ramón Jiménez y Nima Yushij son dos de estos creadores geniales que marcaron un antes y un después en la lírica moderna de sus respectivos países y compartieron, a pesar de la distancia, un mismo compromiso ético, fundamentado en la belleza, para transformar la vida
Research Interests:
Actas del Seminario Internacional. Universidad Complutense de Madrid (28-29 de octubre de 2014). El Seminario Internacional Cervantes-Saadi ha sido organizado por la Universidad para los Mayores de la Universidad Complutense de Madrid, el... more
Actas del Seminario Internacional. Universidad Complutense de Madrid (28-29 de octubre de 2014). El Seminario Internacional Cervantes-Saadi ha sido organizado por la Universidad para los Mayores de la Universidad Complutense de Madrid, el Centro Cultural e Internacional Shahre Ketab, el Centro de Estudios sobre Saadí y la Consejería Cultural de la República Islámica de Irán en España. Ha reunido a once investigadores, iraníes y españoles, quienes han reflexionado sobre la obra de dos gigantes de la literatura internacionalmente conocidos.
Research Interests:
Research Interests:
CFP do Congreso 2018 da Asociación Internacional de Estudos Galegos (Madrid, 18-22 Setembro 2018)
